Bilgi

Akdeniz tipi beslemek demansı yavaşlatıyor

Akdeniz tipi beslemek demansı yavaşlatıyor

Hafızanızla ilgili sorunlar mı başladı? Unutkanlığınız büyük bir problem haline mi geldi? Artık jurnal işlerinizi bile yapamaz durumda mısınız? Eğer cevabınız ‘evet’se demans kapınızda olabilir. Medical Park Gaziosmanpaşa Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Eser Keşif, 65 yaş ve üstü kişilerde görülen demans yani bunama ile ilgili önemli uyarılarda bulundu: “İçeriğinde alüminyum bulunan kaplar, tencereler ve alüminyum folyo içerisinde pişirilen yiyeceklerden uzakta durun!”

Demans nedir

“Demans” ırk arasında bilinen adıyla “bunama”, dünya nüfusunun yaşlanması ile hızla yayınlaştı. Hastalığın özellikle 65 yaş ve ardından ortaya çıkabildiğini söyleyen Dr. Buluş, davranış bozuklukları, sosyal ve mesleki aktivitelere ait bozukluklar ve jurnal hayat aktivitelerinde bozulmaların demansın varlığına bir muhabere olduğunu belirtti.

demans

Hastalar geçmişte yaşıyor

Belirtiler hastalığın evresine tarafından değişim gösterir. Hafif evrede isimleri unutmak, eşyaları koydukları yerleri hatırlamakta güçlük çekme ve uzak zihin görece korunmuş olup daha çok yakın hafıza ile ilgili problemler yaşanmaya başlar. Kişinin söylev miktarı giderek azalır ve özellikle kompleks konular konuşulurken kelime bulma zorlaşır. Orta evrede ise bellek bozukluğu daha ilerlemiş olup eski olayların da unutulduğu gözlenir. Birey-yer-zaman kavramlarında bozulmalar olur ve hasta tanımadığı çevrelerde kaybolmaya başlar. Kavrayış bozuklukları, yanlış anlamalar ve bunlara emrindeki olabilecek davranış kusurları ve sanrı, varsanı (halüsinasyon) gibi psikiyatrik belirtiler ortaya çıkar. Giyinmede, tuvalet ve banyo gereksinimlerinin giderilmesinde özgür giderek azalır. İleri evrede ise hasta tamamen geçmişte yaşar, aile üyelerini tanıyamayabilir. Tavır tamamen konuyla ilişkisiz ışık halkası gelir ve sonunda en ince ayrıntısına kadar yitirilir. Yararsız gezinme, tekrarlayıcı hareketler, huzursuzluk ve bağırma sık görülür. İdrar ve büyük abdestini tutamama da tabloya eklenir.

demans bunama

Tedavisi var mı

Tedavide kullanmakta olduğumuz donepezil, rivastigmin, memantin vs gibi ayrı gruplarda ilaçlar mevcuttur. Oysa bu ilaçlar hastalığı adamakıllı iyileştirmez, seyri üzerine tesir ederler. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatırlar. Hem hastanın eşlik eden sanrı, varsanı (halüsinasyon), tedirginlik, uykusuzluk gibi eşlik eden yakınmaları da varsa bunlara karşın de semptomatik çare dediğimiz şikayete karşın ilaçlar da mevcuttur.

Alüminyum tencereler demansı etkiliyor

Yaşlanma süreci ilk önce edinmek üzere yaşam boyunca beden kütle indeksinin normal aralıkta tutulması ve sağlıklı beslenmenin hayat tarzına dönüştürülmesi demans riskinin azaltılmasında büyük tartma taşır. Yaşlı bireyler öncelikle elde etmek üzere demanstan korunmak isteyen bireylerin günlük beslenmelerinde omega-3 yağ asitlerini, polifenol taşıyan besinleri (nehir, meyve suyu) ve antioksidan vitaminler (E-C vitamini) ilk olarak edinmek üzere vitamin alımlarını artırmaları gerekir. Akdeniz tipi beslenme modelinin uygulanması da demanstan korunmaya asistan olmasının yanı sıra demans belirtilerin azalması ve hastalığın ilerlemesinin yavaşlaması açısından yük taşır. Alüminyumun Alzheimer’i tetiklediği düşünülmektedir. böylece içeriğinde alüminyum yer alan kaplar, tencereler ve alüminyum folyo içerisinde pişilen yiyeceklerden uzaktan durun. Alüminyum taşıyan kabartma tozları kullanmayın.

demans

Kalıtımsal faktörler etkili

Özellikle Alzheimer hastalığı olgularının yüzde 5-10 kadarında otozomal egemen dediğimiz bir cins genetik geçiş söz konusudur. Bu durumda demans (bunama) tablosu 65 yaş üstünde değil de 40 yaş gibi erken yaşlarda başlar. Ailesinde demans hastası olan biri, gençlik çağlarından itibaren beslenme şekline, uyku düzenine, uyumlu çalışma yapmaya ve vücut kitle indeksine kadar belirlenen kilo durumuna uyarı etmelidir. Erken dönemde fark ettiği ya da yakınları göre ayrım edilen fazla yakın tanıdıklarının isimlerini unutma, eşyaları koyduğu yerleri bulamama, yapmayı planladığı işleri organize edememe ya da evin yolunu karıştırma gibi durumlarda zaman kaybetmeden nöroloji hekime başvurmalıdır.

demans bunama

Balık ve ceviz tüketin

Akdeniz tipi beslenme önerebileceğimiz bir besin tipidir. Doymuş hayvansal yağlardan uzakta daha fazla doymamış nebati kaynaklı yağları tüketmek, fazla karbonhidratlı yiyeceklerden uzaktan durmak, yağsız kırmızı et, ıspanak ilk önce edinmek üzere yeşil yaprakları sebzeler, ceviz ve omega açısından balık tüketimi önerilmektedir.

demans

İyi uyuyun, bulmaca çözün

Hafıza egzersizleri yapmamıza muavin olan bulmaca çözme, sudoku doldurma ya da kişinin yapmaktan keyif aldığı el işlerini yapması önerilebilir. bununla beraber haftada 3-4 kere 30-45 dakikalık tempolu yürüyüş yapılması, uyku düzenine uyarı edilmesi, alkol-tütün ve uyarıcı maddelerden uzakta durulması, fazla karbonhidratlı ve yağlı yiyeceklerden de kaçınılması önerilir.

  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

Bir yorum bırak