Bilgi

Erken menopozun 14 sebebi

Erken menopozun 14 sebebi
Paylaş
 

Günümüzde ABD’de menopoza girme yaşı ortalama 52, Avrupa’da 50 iken, ülkemizde ise kadınlar genel olarak 46-47 yaşlarında menopoza giriyor. Hem yapılan çalışmalara kadar, ülkemizde her 100 kadından 3’ü erken menopoz açısından tehlike aşağıda. Adet döngüsünün 40 yaşından önce kalıcı olarak kesilmesi durumu olan erken menopoz uzun vadede infertilite (kısırlık), osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar ve felç gibi önemli sağlık problemlerine yol açabiliyor. Bunların yanı sıra annelik şansı da yitirilmiş oluyor. böylece erken menopoza aleyhinde tedbir edinmek durum!

Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca yumurtalıklara zarar veren veya östrojen üretimini durduran herhangi bir etkenin erken menopoza niçin olabileceğini belirterek, ” Bu tehlike faktörlerinin büyük bir kısmını, değiştiremeyeceğimiz etkenler oluşturuyor. Ama erken menopozda yanlış alışkanlıklar ve davranışlarımızın da önemli bir rol oynadığı bir hakiki. Dolayısıyla üreme sağlığı için yaşam alışkanlıklarımıza uyarı etmemiz çok manâlı”

Peki erken menopoza niçin olan faktörler neler? Uzm. Dr. Ağca, erken menopoza yol açabilen etkenleri anlattı, manâlı bilgiler verdi.

Erken tanı çok kayda değer

Erken menopozda erken teşhis çok önemli. Uzm. Dr. Ağca, bu konuda yapılacak en dürüst şeyin ise bir jinekoloğa müracaat etmek olduğunu açıklama ederek, “Günümüzde AMH (anti müllerian hormon) testi ve ultrasonla yumurta rezervleri fazla kolay tespit edilebiliyor. Bu sayede bilhassa çocuk sahibi olmayan kadınlara yumurtalarını dondurma şansı sağlanmış oluyor” dedi.

Genetik

Annenizin menopoza girme yaşı, sizin menopoza antre yaşınızı belirleyebiliyor. Dolayısıyla erken menopoz için tıbbi bir neden yoksa, altta yatan etmen kalıtımsal geçiş olabiliyor.

Sigara içmek

Birkaç çalışmanın analizi, uzun süredir ya da düzenli sigara içen her 10 kadından birinin erken menopoz için risk aşağıda olduğunu gösteriyor. Yapılan çalışmalara göre; günde 20’den pozitif sigara içen kadınlar, içmeyen kadınlardan 2 yıl önce menopoza giriyor. Bunun sigara dumanında bulunan polisiklik hidrokarbonlardan kaynaklı olduğu düşünülüyor.

Fazla zayıf ya da fazla şişman edinmek

Çok zayıf edinmek, örneğin yağ kitle indeksinin yüzde 12’in altında olması daha eksik yağ dokusu ve östrojen deposuna sahip almak seslenmek. Bu tablo da adetlerin kesilmesine ve bu kadınların üçte birinin erken menopoza girmesine niçin olabiliyor. Bunun tam tersine çağımızın önemli bir problemi olan obezite de erken menopoza yol açan manâlı etkenler arasında yer alıyor.

Egzersiz yapmamak

Durağan bir yaşam biçimi, fazla hormonların ve toksinlerin vücutta birikmesine niçin oluyor. Hormonların vücutta birikimi ile toksinler de erken menopoz nedeni olabiliyor. Bunun aksine egzersizle kalp hızımız artıyor, bu da vücuda daha pozitif oksijenli kanın pompalanmasını sağlıyor. Dolaşımdaki bu çoğalma toksinlerin giderilmesine de asistan oluyor. Ayrıca egzersiz ceset ısısını arttırarak ter bezlerini tetikliyor. Ter vücutlarımızın toksinlerini atmasının başka bir yolu. bu nedenle haftada en düşük 3 gün, mümkünse 5 gün spor yapmayı ihmalkârlık etmeyin.

D vitamini eksikliği

Yapılan çalışmalarda D vitamini eksikliğinde daha az folikül, yani yumurta geliştiği gözlenmiş. bunun dışında beslenme açısından, gıda kaynaklarından en fazla D vitamini bölge grupla asgari alan kadınların kıyaslandığı çalışmalarda, D vitamini alan grupta erken menopoz riskinin yüzde 17 daha düşük olduğu tespit edilmiş.

Uzm. Dr. Ağca, “böylece beslenmede D vitamini taşıyan besinler de uyumlu olarak tüketilmeli. Ayrıca mart-ekim ayları arasında güneş kremi sürmeden, her gün 11.00-15.00 saatleri aralarında, 25-30 dakika güneşlenmek çok kayda değer. Her sene mutlaka D vitamini seviyesine baktırılıp, gerekirse destek hap olmak için doktora başvurmakta da avantaj var” ifadelerini kullandı.

Kalsiyumdan eksik besin

Yapılan çalışmalarda yiyecek kaynaklarından en çok kalsiyum alan kadınlarda erken menopoz yüzde 13 oranında daha az gözlenmiş. bu nedenle kalsiyumdan varlıklı beslenmeye itina gösterin. En önemli kalsiyum kaynakları ise süt ve süt ürünleridir. bunun dışında pekmez, susam, kurubaklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, fındık ile fıstık da kalsiyumu zengin gıdalar aralarında yer alıyor.

Stres

Psikolojik gerginlik üremeyle ilişkili hormonal sistemde değişikliğe neden olabiliyor. Yapılan çalışmalar, kronik üzüntü, keder, dehşet ve öteki olumsuz duyguların, üreme sistemi ekseni işleyişini değiştirerek erken menopoza yol açabileceğini saptama etmiş. Çalışmalara göre psikolojik gerginlik beynin hipotalamusunda bir takım moleküllerin açığa çıkmasına neden oluyor. Bu moleküller de üreme sistemindeki işleyişi bozuyor.

Çeşitli kimyasallar

Bazı kozmetik ürünlerde bulunan kimyasallar ve teflon ürünlerinin de yumurtalıklara zarar verebileceğini bildiren çalışmalar da mevcut. Zararlı olduğu bilinen propanediol, metilolakrilamid ile monometil eter gibi kimyasal maddeleri taşıyan ürünleri hayatınızdan çıkartmanız fazla önemli. Hem muhtemel olduğunca organik gıdalar alın. Organik olmayan bazı gıdalar genelde pestisitler, herbisitler, koruyucu hormonlar ve antibiyotikler içerebiliyor. Muhakkak olmadığınız musluk suyunu içmemeye de itina gösterin.

Vejeteryan perhiz

Vejeteryan diyetin de erken menopoza yol açtığını gösteren araştırmalar mevcut. Amerika’da yapılan bilimsel bir egzersiz, bunun aksine süt ürünleri gibi hayvansal gıdalar, D vitamini ile kalsiyumdan zengin beslenen kadınlarda erken menopoz riskinin daha düşük olduğunu göstermiş.

Kromozomal nedenler

Bitmemiş bir kromozomla, mesela Turner Sendromu ile doğanlarda veya Down Sendromu gibi fazladan kromozoma sahip olanlarda yumurtalıklar akıcı çalışmayabiliyor. Bunun sonucunda da erken menopoz gelişebiliyor.

Otoimmün hastalıklar

Erken menopoz tiroit ve romatoid artrit gibi otoimmün (bağışıklık sistemi) bir hastalığın sonucu da gelişebiliyor. Otoimmün hastalıklarda, bağışıklık sisteminde bir bozukluk mevcut oluyor ve bağışıklık sistemi kendi dokusunu tanıdık olmayan olarak algılayıp, ona saldırıyor. Vücudun savunma sistemi yumurtalıkları da yabancı doku olarak algılayıp saldırarak, hormon yapımını önlüyor ve yumurtaların beklenenden daha kısa zamanda tükenmelerine yol açabiliyor.

Enfeksiyonlar

Kabakulak, erken menopozla benzer en yaygın hastalık. Hafif geçen enfeksiyonlar bile yumurtalık yetmezliği oluşturabiliyor. bunun dışında pelvik verem olguların yüzde 3’ünde de erken menopoz görülüyor.

Kanser tedavisi

Kemoterapi için kullanılan bir takım ilaçlar ya da kanser için pelvik radyasyon tedavileri de yumurtalıklara hasar verebiliyor. böylece çare öncesi üremeyi koruyucu tedavilerin uygulanması fazla önemli.

Cerrahi nedenler

Uzm. Dr. Ağca, yumurtalıkların operasyonla alınmasının da erken menopoza yol açtığını belirterek, “öte taraftan rahim ameliyatı olan bir takım kadınlarda rahim alındığı halde yumurtalıklar bırakılıyor. Bu durumda yumurtalıklar hormon salgılamaya devam edeceği için hemen menopoza girilmiyor. Oysa yapılan cerrahi işlem ara sıra yumurtalıkların kan akışını etkileyebiliyor. Bu durumda yumurtalıklar korunsa bile beklenen süreçten önce menopoza girilebiliyor” şeklinde konuştu.

  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

Bir yorum bırak